Veteriner Fakültesi Klinik Bilimler Bölümü’nü oluşturan anabilim dallarımızdan biri olup, 3 Profesör, 1 Doçent, 1 Dr. Öğr. Üyesi ve 1 Öğr. Gör. Olmak üzere toplamda 6 akademik personele sahiptir. Anabilim dalımızda Lisansüstü doktora ve yüksek lisans eğitimi de verilmekte olup güncel olarak 5 doktora 13 yüksek lisans öğrencisi bulunmaktadır.
Dölerme ve Suni Tohumlama Anabilim Dalı, çiftlik ve pet hayvanlarında üreme performansını artırmayı hedefleyen; reprodüktif fizyoloji, endokrinoloji, kriyobiyoloji ve yardımcı üreme tekniklerini kapsayan kapsamlı bir bilim dalıdır. Hayvan reprodüksiyonu üzerine uzmanlaşan anabilim dalımız, erkek ve dişi hayvanlarda fertilite, infertilite ve sterilite süreçlerinin yönetilmesinin yanı sıra üreme problemlerinin teşhis ve tedavisine yönelik yöntemleri hem öğretmekte hem de araştırmaktadır. Bilim dalının temel amacı, ileri suni tohumlama tekniklerini geliştirerek hayvancılık sektöründe verimliliği en üst seviyeye çıkarmaktır.
Veteriner Fakültesi lisans müfredatı kapsamında, dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerine teorik ve uygulamalı olarak; reprodüktif endokrinoloji ve fizyoloji, çiftlik ve pet hayvanlarında reprodüksiyon ile suni tohumlama teknikleri aktarılmaktadır. Eğitim süreci; farklı hayvan türlerinde spermanın alınması, saklanması ve dondurularak çözdürülmesi süreçlerinin yanı sıra, üremenin denetlenmesi, senkronizasyon protokolleri ve uygun tohumlama zamanının belirlenmesi gibi kritik aşamaları kapsayan dersler verilmektedir. Ayrıca embriyo transferi aşamaları, oosit ve embriyo değerlendirme yöntemleri ile androlojik muayene sistematiği teknikleri üzerinde durulmaktadır. İn vitro spermatolojik analizler bağlamında ise spermanın makroskobik ve mikroskobik muayenesi; motilite, canlılık (ölü-canlı oranı), morfolojik inceleme, konsantrasyon ve membran bütünlüğü testleri (HOS testi vb.) temelinde detaylı olarak öğretilmektedir."
Anabilim Dalımızın yaklaşık 600 m2 kapalı alana sahip klinik binası bulunmaktadır. Klinik binasında öğrenci uygulamaları, öğretim üyelerimizin araştırma faaliyetleri ve klinik faaliyetler yürülmektedir. Klinik faaliyetler kapsamında yapılan uygulamalar genel olarak aşağıda sıralanmıştır.
- Farklı hayvan türlerinde taze veya dondurulmuş sperma ile suni tohumlama,
- Çiftlik ve pet hayvanlarında spermanın depolanarak saklanması,
- Köpeklerde yıl boyu suni tohumlama uygulamaları,
- Köpek ve kedilerde östrusun (kızgınlık) zamanının kontrolü ve en uygun tohumlama zamanının belirlenmesi,
- Erkek hayvanlarda androlojik muayene ile ırkına ait özellikler yönünden damızlıkta kullanılıp kullanılamayacağı belirlenmesi, ejakülat alınarak spermada spermatolojik muayene yapılması, spermatolojik muayene sonucuna göre spermatolojik muayene raporu hazırlanması,
- Çiftlik hayvanlarında östrus senkronizasyon uygulamaları yapılması. Östrus (kızgınlık-) belirtileri tespit edilemeyen veya östrus göstermeyen hayvanlarda östrusları uyarılarak suni tohumlamalar yapılması.
- Taze veya dondurulmuş-çözdürülmüş sperma numunelerinde motilite, ölü-canlı, morfolojik muayene, yoğunluk (konsantrasyon) ve membran bütünlüğü testi gibi temel spermatolojik muayeneler yapılarak spermatolojik muayene raporu düzenlenmesi,
- Taze veya dondurulmuş-çözdürülmüş sperma numunelerinde plazma membran akrozom bütünlüğü, ölü-canlı oranı, mitokondriyal aktivite ve oksidatif stres, lipit peroksidasyon seviyesi, apoptozis, hücre içi kalsiyum seviyesi ve Nitrit-nitrat seviyesinin flow sitometri cihazı ve floresan mikroskop ile ileri düzeyde spermatolojik muayeneler yapılması
- Embriyo üretimi (in vitro mezbaha materyalinden) yapılması.
- Ölen erkek hayvanların (post mortem testis-epididimis) üreme organlarından sperma elde edilerek dondurulup saklanarak suni tohumlamada kullanılması
- Laboratuvar hayvanlarında (tavşan, quinea pig vs) üremenin denetlenmesi ve ejakülat alınarak bu sperma ile suni tohumlama gerçekleştirilmesi.
- Koyun ve keçilerde üreme mevsimi içinde ve dışında östrus senkronizasyonu yapılarak (kızgınlık uyarılması) taze, iki-üç gün kısa süreli saklanması için +4 oC buzdolabında saklanarak ve dondurulmuş çözdürülmüş sperma ile suni tohumlama yapılması.
- Koç ve teke spermasının dondurularak depolanması, saklanması (yıllarca uzun süre -196oC sıvı azot tankında depolanarak saklanmaktadır).
- Embriyo, oosit ve kalitesi değerlendirilerek rapor düzenlenmesi.
- Sığırlarda in vivo embriyo üretimi, embriyo transferi ve embriyo dondurulması uygulamaları yapılmaktadır.
